niedziela, 25 lipca 2021

Fundatorzy sztandaru leżajskiego oddziału Związku Strzeleckiego z 1927

 O historii sztandaru leżajskiego Oddziału Związku Strzeleckiego pisałam na moim blogu "Sylwetki Leżajszczan" >> vide Wrzesińscy 

11 listopada 2008 roku w czasie powiatowych obchodów 90. rocznicy Odzyskania Niepodległości w Bazylice OO. Bernardynów poświęcono sztandar leżajskiego oddziału Związku Strzeleckiego.

 

Obecnie Roman Federkiewicz z Muzeum Ziemi Leżajskiej jest w trakcie opracowania listy fundatorów sztandaru na podstawie inskrypcji na poszczególnych gwoździach sztandarowych umieszczonych na drzewcu w 1927 roku. Nie udało się zidentyfikować wszystkich osób. 

Wiele osób z tej listy posiada obszerne biogramy opracowane i udostępnione na moich blogach.


1. Ataman A. 
2. Baj J. [Józef] – sołtys Gillershofu, inicjator przyłączenia gromady do gminy Leżajsk w latach 1935-37; członek Rady Nadzorczej Rzemieślniczo-Rolniczej Spółdzielni Pożyczek i Oszczędności w Leżajsku od 1923 r.; (RRSPiO) [DL, ss. 388, 392, 393, 406] 
3. Baran Fl. [Florian] – jeden z dyrektorów założonej w 1924 r. Spółdzielni Rolniczo-Handlowej „Włościanin” w Leżajsku, działacz PSL Wyzwolenie od 1927 r. [DL, ss..408. 415] i kierownik szkoły koszykarskiej w Leżajsku. [http://www.lezajskhistoria.pun.pl/viewtopic.php?id=18
4. Baran P. [Piotr] – handlowiec, właściciel sklepu z przyborami szkolnymi [ZL] 
5. Bardach Z. [Zachariasz] – lekarz weterynarii w Leżajsku w 1926 r. [DL, s. 395] 6. Beer F. [Franciszek] – ur. 14.11.1855 – zm. 2.04.1941 w Leżajsku, kontroler lasów w ordynacji Potockich [DL, s. 379] 
7. Berger. dr [Arnold] – adwokat, dr praw, założyciel Towarzystwa Pomocy Przemysłowej w Leżajsku (1912 r.), autor statutu Towarzystwa Wspierania Miejskiego Gimnazjum Prywatnego w Leżajsku założonego 18 grudnia 1911 r. Radny w listopadzie 1918 r. [DL, ss. 273, 290, 320, 380, 395]. Zobacz biogram Arnold Berger
8. Bęben Fr. [Franciszek] – długoletni radny Rady Miasta 1918-1934 [DL,321, 368, 397] 
9. Błocki T., prof. [Tadeusz] – nauczyciel języka polskiego, niemieckiego, łacińskiego oraz kaligrafii w gimnazjum leżajskim w latach 1919-1928. [G i L s. 225] 
10. Broda Cz. ks. [Czesław] – ur. 1885 r. w Słocinie, zm. 1940 r. w Dachau, proboszcz parafii leżajskiej w latach 1925- 1940 (obszerny biogram w Kurierze Powiatowym nr 11/2020).  Zobacz biogram Broda Czesław (1885-1940)
11. Chmaj, ob. 
12. Chmielowicz, K. 
13. Chyliński, prof. [Konstanty] – (1881- 1939), profesor historii starożytnej Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. 
14. Ciołkasz L. 
15. Cybulski, ks. [Augustyn] – ksiądz z parafii w Giedlarowej, przewodniczący działającej tam od 23 maja 1927 r. Kasy Stefczyka. [DL, s. 394], sekretarz Wydziału Bursy Gimnazjalnej im. św. Stanisława Kostki w Leżajsku. [RG – S. 37]. 16. Cypryś J. ks. [Jan] – katecheta religii rzymskokatolickiej w szkole powszechnej od 1903 i w 1924 [L S, s. 4] oraz w gimnazjum w latach 1912-1918, ur. 1875 r., zm. 24.11.1936 r. w Leżajsku. [G i L, s. 225]. 
17. Czaki T. [Tytus] – (1888-1944), redaktor „Strzelca” – organu Towarzystwa Związek Strzelecki. 
18. Czechowicz S. [Stefania] – ur. 1870 – nauczycielka w szkole żeńskiej od 1886 r.[L S., s. 41] 1901-1914. [DL, s. 287, 288]. 
19. Dąbrowski E. 
20. Dec A. [Adam] – drogomistrz (budowlaniec). 
21. Dendor St. – cukiernik ze Siedlanki. 
22. Depowski, prof. [Józef] – ur. 2.03.1890 w Łopuchowej, zm. 26.06.1983 r. w Leżajsku – nauczyciel języka polskiego, niemieckiego i gimnastyki w gimnazjum w latach 1919/20, 1922-1933, opiekun kółka sportowego „Świst” w latach 1923- 1928, dyrektor gimnazjum 14.11.1928- 31.08.1930. [GiL ss. 46, 221, 225]. Zobacz biogram 
23. Dobschütz, dr [Abraham] – lekarz [DL s. 395] 
24. Doening, nacz. poczt. [Kazimierz] – naczelnik poczty, członek Rady Nadzorczej Rysio w Leżajsku od 1923 r. [ZL, Dl, s. 392]
25. Doleżal, nadleśń. [Franciszek] – nadleśniczy dóbr Ordynacji Zamojskiej. 
26. Dziadecka M. [Maria] – nauczycielka w szkole męskiej po 1909 r. [DL, s. 288]. 27. Dziadecki L., dr [Ludwik] – ur. 13.08.1862, zm. 11.07.1928 w Leżajsku, nauczyciel od 1881 r. [LS s. 41], kierownik szkoły męskiej od 1909 roku, sekretarz Wydziału Towarzystwa Wspierania Miejskiego Gimnazjum Prywatnego od 18 grudnia 1911 r., członek Rady Miejskiej od 1912 r., sekretarz miejski od 1915 r., członek powstałej 2 listopada 1918 r. Rady Narodowej w Leżajsku. [DL. s. 288, 381]. Zobacz biogram Dziadecki Ludwik (1862-1928)
28. Dziadek, ks. 
29. Dziurzyńska H. [Helena] – właścicielka gospody na Podklasztorzu (zajazd na rogu Placu Mariackiego i ul. Tomasza Michałka). 
30. Garlicki A, prof. [Apolinary] – 1872- 1940, profesor I Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego w Przemyślu. 
31. Gdula A. [Adam] – od 1923 jeden z dyrektorów Rzemieślniczo-Rolniczej Spółdzielni Pożyczek i Oszczędności w Leżajsku, od 1933 r. noszącej nazwę Banku Spółdzielczego. [DL, s. 392]. 
32. Gdula K. [Karol] – organista w kościele farnym, radny od 7 grudnia 1918 r., członek zarządu Rady Miejskiej od 1927 r. [ZL, DL s. 369, 397].
33. Gdula K. [Kazimierz] – jeden z założycieli Organizacji Zawodowych Robotników Budowlanych w Leżajsku w 1926 r. [DL s. 428]. 
34. Goslar J. prof. [Julian] – nauczyciel języka polskiego, łacińskiego, niemieckiego historii i kaligrafii w gimnazjum w latach 1919-1938. opiekun kółka miłośników filologii klasycznej 1924-1928, wychowawca w Hufcu Szkolnym 1931-1936, opiekun Bursy Gimnazjalnej od 1936 r., kierownik czytelni Związku Rezerwistów w latach 30., pochodził z Bochni. [ZL, GiL, s. 46, 63, 225, DL, s. 437]. 
35. Greczek, prof. [Stanisław] – nauczyciel matematyki i fizyki w gimnazjum w latach 1926-1927. [GiL, s. 226]. 
36. Gröger, prof. [Józef] – ur. 28.11.1889 r. w Śniatynie, woj. stanisławowskie, zm. 21.04.1946 r. w Szczecinie. Absolwent gimnazjum w Kołomyi w 1909 roku, a następnie Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Nauczyciel historii, geografii, robót ręcznych, rysunków i wychowania fizycznego w gimnazjum w latach 1915-1939. Założyciel szkolnej pracowni introligatorskiej i opiekun kółka geograficznego. Działacz Towarzystwa Szkół Ludowych, jeden z inicjatorów budowy Domu Narodowego i uruchomienia w nim kina, organizator ruchu spółdzielczego na terenie Leżajska. Członek Komisji Egzaminacyjnej Tajnego Nauczania w czasie II wojny światowej. [GiL s. 50-52]. Zobacz biogram 
Gröger Józef (1889-1946)
37. Gurak T., ob. [Tomasz] – mistrz kowalski. [ZL]. 
38. Hanzel, ob. 
39. Haszto Wł. [Władysław] – handlowiec z Podklasztoru (Plac Mariacki). [ZL]. 
40. Izrael I. [Izydor] – współwłaściciel Przedsiębiorstwa Autobusowego Joff Lewicki i Ska – linii przewozowej na trasie Leżajsk – Żołynia – Łańcut – Rzeszów, [ZL], radny miejski w 1939 r. [DL s. 405]. 
41. Jabłoński A. 
42. Januszewski, ob. 
43. Jarosiewicz E. 
44. Jarosiewicz T. [Tadeusz] – właściciel sklepu tytoniowego „Trafika” na ul. Mickiewicza 
45. Jedliński St., dr [Stanislaw] – lekarz z Łańcuta. [JU]. 
46. Jedliński Wikt. Dr [Wiktor] – sekretarz okręgowy PSL Wyzwolenie z Jarosławia, jeden z założycieli Spółdzielni Rolniczo- -Handlowej „Włościanin” 28 czerwca 1924 r. w Leżajsku. [DL s. 408, 415]. 
47. Jocher M. 
48. Karasiński W. 
49. Karasiński Wikt. [Wiktor] – członek Rady Miejskiej od 1927 r., właściciel sklepu mięsnego na obecnej ul. Żwirki i Wigury. [DL, s. 397-8, ZL]. 
50. Karasiński Wł. [Władysław] – radny w latach 1903-1921, zastępca burmistrza 1921-1927. [DL. s. 319, 369, 397, 398]. 
51. Kassak, ofic.
52. Keffer-Müller W. [Wilhelmina] ur. 1862 r. nauczycielka w szkole powszechnej od 1881 r., kierowniczka szkoły żeńskiej 1908-24. [LS s. 42, DL s. 288]. 
53. Kijasowa M. – żona aptekarza Henryka Kijasa w Rynku. [ZL] Zobacz informacje o Kijasach Apteki i aptekarze w Leżajsku
54. Kimlowski J. – urzędnik w Polskim Monopolu Tytoniowym w Warszawie. [JU]. 55. Kisielewicz Fr. ob. [Franciszek] – radny Rady Miejskiej od 1918 r. [DL. s. 321,369]. 
56. Konarski St. [Stanisław] – urzędnik sądowy, udziałowiec Banku Spółdzielczego, radny od stycznia 1939 r. [DL, s. 393, 405, ZL]. 
57. Kostrzyńska H. 
58. Kouscher, pr. 
59. Kowalik J. – leśnik z Ordynacji Potockich. [ZL]. 
60. Król, ob. 
61. Królikowski, ins. ob. 
62. Kruk F. – ur. 1872 r., nauczyciel rysunków od 1909 w szkole męskiej, w latach 1912-1913, 1918-1919, 1949 w gimnazjum, z zamiłowania pszczelarz. [DL, s. 2,391; GiL s. 226, LS, s. 42] 88,292. 
63. Krywult A. 
64. Krzysztoforski, rdza [Michał] – radca, naczelnik sądu w 1929 r., jeden z inicjatorów i następnie zastępca prezesa Wydziału Bursy Gimnazjalnej im. św. Stanisława Kostki w Leżajsku, członek Rady Miasta z 1918 r. [DL,321,369]. 
65. Krzyżak, ofic. 
66. Kurowski Antoni – właściciel domu zajezdnego i jadłodajni na Podklasztorzu (róg ul. Leśnej i pl. Mariackiego). 
67. Kuziara, ks. [Antoni Józef] – proboszcz w latach 1922-1939 w Woli Zarczyckiej.
68. Larendowicz Fr. [Franciszek] – (1888- 1966), organista w Bazylice oo. Bernardynów w latach 1904-1966, nauczyciel śpiewu w gimnazjum leżajskim 1923- 1928. Zobacz biogram Larendowicz Franciszek (1880-1966)
69. Lasocki, dyr. ks. 
70. Lewicki J. [Joff] – współwłaściciel Przedsiębiorstwa Autobusowego Joff Lewicki i Ska, obsługującego linię przewozową na trasie Leżajsk – Żołynia – Łańcut – Rzeszów, istniejącej od 1937 r. [DL s. 404]. 
71. Lichtenberg Fr. [Franciszek] – właściciel sklepu spożywczego na Podklasztorzu, teść p. Romana Chorzępy. [ZL].
72. Lubas, ks. [Stanisław] – ur. 16 kwietnia 1886 r. w Żarnowej k. Strzyżowa. Absolwent Gimnazjum w Rzeszowie i Seminarium Duchownego w Przemyślu w 1914 r. Katecheta religii rzymskokatolickiej, nauczyciel historii, psychologii, logiki i propedeutyki filozofii w gimnazjum w latach 1919-1939. Moderator Sodalicji Mariańskiej. Aresztowany 22 lipca 1940 r., zmarł w obozie koncentracyjnym w Dachau 21 maja 1942 r. (obszerny biogram w Kurierze Powiatowym nr 12/2020). Zobacz biogram 
Lubas Stanisław (1886-1942)
 73. Lustig H., sędz. [Henryk Zbigniew] – sędzia Sądu Grodzkiego w Leżajsku. 
74. Lutman r., red. [Roman} – redaktor „Dziennika Lwowskiego” w latach 1926- 1928 
75. Łabudzka A. – urzędniczka z poczty. [JU]. 
76. Łaskawski, ks. [Ignacy] – proboszcz parafii rzymskokatolickiej w Tarnawcu w latach 1911-1944, działacz Kasy Stefczyka. Zobacz biogram 
Ks. Ignacy Łaskawski (1877-1944)
77. Łodziński, radca, [Stanisław} – radca, starosta łańcucki w 1927 r., przewodniczący ceremonii wbijania gwoździ 8 maja 1927 r. na rynku w Leżajsku. 
78. Łoś, ob. – dyrektor zarządu lasów w Ordynacji Potockich. [JU].

Skróty w nawiasach: DL – Dzieje Leżajska ZL – Zbigniew Larendowicz (relacja ustna) JU – Juliusz Ulas Urbański (relacja ustna) G i L – Gimnazjum i Liceum w Leżajsku 1912-2002. Księga Jubileuszowa L S – Lehnert Seweryn – Spis nauczycieli publicznych szkół powszechnych i państwowych seminarjów nauczycielskich oraz spis szkół w okręgu szkolnym lwowskim obejmującym województwa lwowskie, stanisławowskie i tarnopolskie Lwów, 1924

Linki:

Wrzesińscy. Dzieje sztandaru leżajskiego oddziału Związku Strzeleckiego w latach 1939-2019




wtorek, 4 maja 2021

ZPOW Hortex w Leżajsku.

Pierwotnie budowany, jako Zakłady Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego “Hortex". Pamiętam, jak budowano Hortex, w 1972 rozpoczął się skup owoców, głównie truskawki, maliny, czarną porzeczkę. Wcześniej były w tym miejscu piaszczyste pola, na których uprawiano zboża, a ja z dzieciakami z bloku i ul. Przemysłowej bawiłyśmy się w podchody.
W tamtym czasie w Leżajsku działały: Tartak, Wytwórnia Tytoniu (od 1955), Silikaty (1962), Fabryka Maszyn, Zakład Dziewiarski "Mewa", Cepelia, Instal, Browar, Chemik, POLMO przy ul. Sanowej. Nieco później wybudowano Browar, 
produkcję piwa rozpoczęto 2 stycznia 1978 roku. Pierwszym dyrektorem Zakładów Piwowarskich był Stanisław Boroń.
Obecnie Poltino ul. Fabryczna w Leżajsku.


sobota, 1 maja 2021

1 maja. Fotograficzny spacer po Leżajsku. Majówka 2021

Przed nami świąteczny 1 maja, 2 maja i 3 maja, jednym słowem majówkę czas zacząć. W sobotni dzień dopiero w południe zaświeciło Słońce. Zrobiło się przyjemniej, bo od rana padał deszcz. Wybrałam się więc na długi fotograficzny spacer po Leżajsku. Kwitną magnolie. Miasto ubrane we flagi. Na ulicach niewiele ludzi, pewnie wszyscy grillują w ogrodach, albo wyjechali w Polskę. Jedynie trochę turystów na rowerach przemyka przez miasto.

 
 
 
 
Nie wypiję już kawy w Rynku u Moskala. Nie ma parasoli, kawiarnię "Eliza" zlikwidowano. 
  
    


wtorek, 16 lutego 2021

Szkody wojenne w Leżajsku (Raporty Miejskiej Rady Narodowej z 1945)

W zbiorach archiwalnych online udostępniono dokumenty Miejskiej Rady Narodowej w Leżajsku dot. szkód wojennych z okresu II wojny światowej. 
Możemy przeczytać:
Wyzwolenie ziem polskich spod okupacji niemieckiej stało się okazją do zorganizowania władz miejskich na nowych zasadach ustrojowych. Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego ogłosił w Manifeście lipcowym, że będzie sprawował władzę przez wojewódzkie, powiatowe, miejskie i gminne rady narodowe i przez swoich upełnomocnionych przedstawicieli.W ustawie wydanej dni a11 IX 1944 roku został określony zakres działania rad narodowych. Jednocześnie dnia 23 XI 1944 roku PKWN wydał dekret o organizacji i zakresie działania samorządu terytorialnego. Nowy organ władzy ludowej – rady narodowe stał się organem planowania działalności publicznej oraz kontroli nad rządowymi i samorządowymi organami wykonawczymi – zarządami miejskimi i gminnymi.
Miejska Rada Narodowa w Leżajsku rozpoczęła swą działalność w dniu 1 VIII 1944 roku. Organem wykonawczym MRN był Zarząd Miejski. O jego strukturze organizacyjnej informuje zarządzenie z 1 III 1945 roku. Z dniem tym ustalono podział pracy w biurze Zarządu Miejskiego na następujące działy:
I Sekretariat
II Rachuba – Kasa
III Aprowizacja, sprawy rolnicze i kontyngentowe
IV Sprawy wojskowe, powiernicze, drogowe, budowlane, przydział drewna opałowego dla miasta, sprawy sanitarno-porządkowe.
Miejska Rada Narodowa w Leżajsku powołała liczne komisje: kontroli społecznej, oświaty, sanitarną, finansowo-budżetową, oszczędnościową i cennikową.
Miejska Rada Narodowa i będący jej organem wykonawczym Zarząd Miejski działały jako organy samorządu miejskiego do roku 1950, kiedy w wyniku reformy administracji państwowej powołano do życia Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Leżajsku będące jednostką organizacyjną administracji państwowej.
[Na podstawie wstępu do inwentarza, oprac. A. Fenczek, Przemyśl 1986]

Dział Administracyjny: ewidencja i kontrola ruchu ludności, akta dot. budowy i odbudowy, aprowizacji, szkód wojennych, wykazy posiadaczy gruntów, akta spraw społeczno-politycznych 1944-1949, sygn. 33-39.

Wykaz osób rozstrzelanych 28 maja 1943 - Podzamcze, Leżajsk
  

Szkody wojenne budynków mieszkalnych, gospodarczych, szkolnych

Straty osobowe w Leżajsku - Rejestr wniosków o odszkodowania 1945 r.
Spis Wdów i Sierot w Leżajsku - Związek Inwalidów Wojennych w Leżajsku (nazwiska, daty urodzenia, adresy, stopień pokrewieństwa, dokumenty potwierdzające)

Zobacz też:
73. rocznica Pacyfikacji Leżajska - obchody 28 maja 2016ks. Lubas Stanisław (1886-1942)

środa, 13 stycznia 2021

Rondo Antonio Pellaciniego w Leżajsku

Na początku 2020 roku rozpoczęto budowę trzeciego ronda w Leżajsku, u wylotu ul. Jana z Dukli, ul. Wyspiańskiego (dawna ul. Siedlańska) i ul. Mickiewicza. Po ukończeniu robót nowe rondo nazwano Rondem Antonio Pelaciniego. 
Antonio Pellacini to włoski XVII w. architekt i budowniczy leżajskiej Bazyliki i Klasztoru oo. Bernardynów. 
 
 
Widok na ul. Wyspiańskiego (Fot. 2020.12.29)



piątek, 11 grudnia 2020

Daj butelce drugie życie w Leżajsku

Przy MCK w Leżajsku pojawiła się Mobilna strefa ”Daj butelce drugie życie”. W dniach 11-13 grudnia można oddawać butelki zwrotne po piwie, bez okazania paragonu, a za zwróconą butelkę każdy otrzyma 0,35 zł. Akcja prowadzona jest na terenie całej Polski. To dobry pomysł, by mieszkańcy Leżajska przyłączyli się do tej ekologicznej akcji, dzięki której butelki będą ponownie wykorzystane
Dodatkowo za każdą oddaną butelkę leżajski Browar przekaże 1 zł na posiłki dla służby zdrowia z lokalnej gastronomii, wspierając tym samym gastronomię w trudnych czasach pandemii.
 



czwartek, 3 grudnia 2020

Prezydent RP Ignacy Mościcki w Leżajsku 20.07.1929

Przy okazji wizyty w Małopolsce Prezydent RP Ignacy Mościcki przybył 20 lipca 1929 roku do Leżajska. 
Odwiedził Klasztor OO. Bernardynów.


Na Rynku w Leżajsku przywitała Prezydenta młodzież gimnazjalna. Orkiestra gimnazjalna pod batutą prof. Michalca odegrała hymn państwowy. W imieniu miasta przemówienie powitalne wygłosił Stanisław Wodziński. Irenka Depowska i Marylka Poliwkówna wręczyły Panu Prezydentowi I.M. z żywych kwiatów. Młodzież gimnazjalna ustawiona przed budynkiem zakładu w szpalerze wznosiła podczas przejazdu Pana Prezydenta gromkie okrzyki. Mistrzem ceremonii w czasie przyjęcia Prezydenta Ignacego Mościckiego był kierownik Gimnazjum Józef Depowski.

Źródło:
Sprawozdanie XVII Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. B. Chrobrego w Leżajsku za rok 1929-30
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...