Spacerkiem po Leżajsku: kościoły

Pokazywanie postów oznaczonych etykietą kościoły. Pokaż wszystkie posty

niedziela, 26 sierpnia 2012

Kościół Farny p.w. św. Trójcy w Leżajsku

Obecna murowana świątynia ufundowana została w 1616 roku przez Feliksa ze Skaryszewa, bożogrobca i prepozyta leżajskiej fary. Kościół ulokowano w miejsce wcześniejszego drewnianego kościoła Bożogrobców. Wybudowano mury obronne i baszty mające na celu chronić świątynię przed kolejnymi najazdami tatarskimi.

Ołtarz główny bogato zdobiony złotem

***

Po prawej stronie nawy głównej znajduje się barokowy ołtarz z około 1700 roku (w latach 1932-1936 został dość znacznie przebudowany).

W ołtarzu tym jest łaskami słynący Obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem, przeniesiony z drewnianego kościoła, który stał na miejscu obecnej bazyliki OO. Bernardynów. Obraz ten po roku 1594 znajdował się w drewnianym kościele, w roku 1608, biskup przemyski Maciej Pstrokoński (1600-1609), ofiarował wspomniany Obraz Matki Bożej kościołowi parafialnemu w Leżajsku. Obraz pochodzi z XVI wieku. Namalował go - temperą na desce - kapłan z zakonu bożogrobców, wikariusz z leżajskiej Fary, Erazm Prezbiter.

***

Nad organami w kościele farnym znajduje się piękny witraż przedstawiający obraz Matki Boskiej Częstochowskiej.

Witraż ufundowany przez Zofię i Bronisława Nowińskich, w 25. rocznicę ich ślubu, która wypadała 14 maja 1907 roku. Witraż zaprojektował artysta malarz Stefan Matejko, wykonany w firmie Krakowski Zakład Witrażów S. G. Żeleński. Był to jeden z pierwszych witraż zrealizowanych przez Żeleńskiego w nowo powstałej firmie zarejestrowanej na początku 1907 roku.

Wizerunek Matki Bożej Częstochowskiej umieszczony w owalnym medalionie obramionym kartuszem, który został zwieńczony w klejnocie koroną podtrzymywaną przez parę aniołków.

***

Rokokowa polichromia wykonana w drugiej poł XVIII w. przedstawia sceny biblijne, sceny z historii Polski oraz parafii leżajskiej.

Freski w prezbiterium zostały gruntownie przemalowane przez Karola Chodzińskiego w 1861r. Świadczy o tym napis na łuku 'Za staraniem Wiel. ks. Józefa Grafa proboszcza dziekana leżajskiego odmalował P. Karol Chodziński tutejszy rodak. RP 1861'. Karol był synem malarza i organisty w kościele oo Bernardynów w Leżajsku - Zachariasza Chodzińskiego.

W prezbiterium po obu stronach znajdują się stalle.

Ambona z papieską tiarą i zwieńczona kulą z krzyżem bożogrobców.

O tym, że gospodarzami kościoła farnego przez kilkaset lat, aż do czasów zaboru austriackiego byli Bożogrobcy - rycerski zakon krzyżowy, świadczy podwójny krzyż lotaryński umieszczony nad głównym wejściem kościoła.

Literatura:

http://www.fara.lezajsk.pl

Motyka Janusz. Dziedzictwo bożogrobców oraz zespół kościoła farnego pw. Trójcy Świętej i Wszystkich Świętych, jako ważny element promocji Leżajska. Almanach Leżajski, zeszyt nr 2/2008, str. 45-56.

poniedziałek, 7 maja 2012

Cerkiew Zaśnięcia NMP w Leżajsku

Cerkiew Zaśnięcia NMP usytuowana jest w Rynku w Leżajsku u wlotu ulicy Górnej od strony ulicy Jarosławskiej.

Przestała istnieć w lutym 1945 roku , od wyjazdu ostatniego parocha Jurija Kikty. W latach 1946-1955 staraniem ks. Józefa Gorczycy budynek funkcjonował jako kościół szkolny, potem PSS ‘Społem’ przeznaczyło budynek na magazyn mąki i produktów spożywczych. 30 lipca 1981 roku zabytkowa cerkiew stała się znowu kościołem szkolnym Kościół p.w. Jezusa Miłosiernego.

Za zgodą Kurii Biskupiej w Przemyślu ołtarze miejscowej cerkwi (Ikonostas, ołtarze boczne - Ołtarz św. Mikołaja, Ołtarz Ukrzyżowanie Jezusa Chrystusa), ikony, ambona, konfesjonały, księgi liturgiczne zostały zabezpieczone chroniąc je przed zbezczeszczeniem.

I tak ołtarz główny - ikona z 1612 r – została przeniesiona do kościoła w Starym Mieście, pozostałe ołtarze trafiły do Zasowa pow. Dębica, diecezja tarnowska (http://spuscizna.org/imagess/zasow-510.jpg, http://spuscizna.org/imagess/zasow-509.jpg )