Pokazywanie postów oznaczonych etykietą AK. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą AK. Pokaż wszystkie posty

sobota, 23 kwietnia 2016

72 rocznica katastrofy Halifaxa pod Tarnogórą

72 lata temu, dokładnie 23 kwietnia 1944 roku w Tarnogórze kilkanaście kilometrów od Leżajska rozbił się brytyjski czterosilnikowy, ciężki bombowiec - samolot typu Halifax JP 224 z 7-osobową załogą na pokładzie. 
Staraniem pasjonatów historii działających w Stowarzyszeniu Przyjaciół Tarnogóry w miejscu katastrofy w 2012 roku powstał pomnik upamiętniający tragiczne wydarzenia z tamtego okresu.
Od tamtej pory, co roku w dniu 23 kwietnia pod pomnikiem w Tarnogórze odbywają się uroczystości w celu oddania hołdu żołnierzom Batalionów Chłopskich, mieszkańcom wsi niosącym pomoc brytyjskim rozbitkom oraz bohaterskim pilotom wiozącym na pokładzie broń i amunicję partyzantom Armii Krajowej. 

Podczas II wojny światowej oddziałom partyzanckim przychodzili z pomocą Anglicy i AmerykanieZ lotnisk położonych na terenie Anglii, a potem Włoch wysyłali swoje samoloty, które zrzucały na tereny okupowanej Polski z narażeniem życia broń, amunicje, leki i materiały opatrunkowe.

W tym roku na uroczystości do Tarnogóry przyleciały z Anglii córki pilota Thomasa Storey'a - Pat Bowskill, Jeniffer Elkin, Susan Hayhurst Storey.
Trzy lata temu oprócz córek w uroczystościach uczestniczyła również żona pilota – Rita Storey. Matka i córki odwiedziły wówczas Muzeum Ziemi Leżajskiej, gdzie znajdują się przekazane przez jednego z mieszkańców Tarnogóry fragmenty szczątków samolotu Halifax, zdjęcia załogi samolotu, kopie dokumentów i artykułów oraz książki poświęcone temu wydarzeniu.

Jeniffer pokazywała mi zdjęcia w telefonie z tamtej wizyty. Na zdjęciach w towarzystwie pracowników Muzem była sympatyczna Rita Storey - matka Jennifer, Pat i Susan, żona nie żyjącego Thomasa.  
Jeniffer napisała książkę "A Special Duty" opisującą dokładnie wydarzenia sprzed 72 lat. Książka jest w języku angielskim, ale przygotowywana jest również do druku w wersji polskiej. 



Mieszkańcy Tarnogóry oprócz uroczystości oficjalnych zorganizowali gościom z Anglii miłe spotkanie towarzyskie. W bardzo serdecznej atmosferze przy ognisku miałam przyjemność porozmawiać z Jeniffer, Susan i Pat o ich nie żyjącym już ojcu, który zmarł 23 kwietnia 1964 roku w wieku 44 lat, 20 lat po katastrofie oraz mamie, która ze względu na podeszły wiek (91 lat) nie przyjechała do Polski. Poznałam również bardzo sympatycznych mieszkańców Tarnogóry, którzy zorganizowali spotkanie. W uroczystościach upamiętniających Halifaxa byli również ze Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej członkowie sympatyzujący ze stalowowolskim kołem - Tadeusz Puchalski, Zbigniew Markut, Mariusz Kowalik, znani jako sympatycy i krzewiciele wiedzy o żołnierzach walczących na okolicznych terenach, był również Dionizy Garbacz. 

Fot. Susan Hayhurst Storey, Jeniffer Elkin, Zbigniew Markut, Anna Ordyczynska i  Pat Bowskill

Fot. Anna Ordyczyńska, Pat Bowskill, Łukasz Kak z Tarnogóry i Zbigniew Markut
Fot. Tadeusz Puchalski, Jeniffer Elkin i Susan Hayhurst Storey


***
Thomas Storey przeżył katastrofę, dzięki pomocy mieszkańców oraz partyzantów z Batalionów Chłopskich, później partyzantów Ojca Jana przedostał się najpierw do Związku Radzieckiego, aż w końcu trafił do Anglii. Żył jeszcze 20 lat. 

Załoga Halifxa JP 224 liczyła 7 osób:
Thomas Storey – "Tommy” pilot –dowódca - (Anglik)
Eddie Elkington-Smith – "Eddie”- bombardier, II pilot - (Anglik)
Oscar W. Congdon –"Hap" –nawigator - (Kanadyjczyk)
Walter G. Davis – “Wally” – radiotelegrafista – (Anglik)
Chales J.Keen – “Charlie” – mechanik – (Anglik)
James Caradog Hughes -”Taffy”- tylny strzelec pokładowy – (Walijczyk)
Patrick M. Stradling –„Paddy” - (Irlandczyk)


***
Fot. Tadeusz Puchalski:








Źródło:
Historia pewnego samolotu - Stowarzyszenie Przyjaciół Tarnogóry

piątek, 28 czerwca 2013

Jan Karol Całczyński (1844-1913)

Jan Karol Całczyński uczestnik powstania styczniowego z 1863 r., pierwszy Dyrektor Prywatnego Miejskiego Gimnazjum Realnego w Leżajsku urodził się w Łańcucie 13 grudnia 1844 roku i tam w łańcuckim kościele został ochrzczony.  
Rodzina Całczyńskich pochodzi z Łańcuta. 
Miał brata Romana i siostry Teresę, Eleonorę, Marię i Stanisławę. 
Jan Karol Całczyński, podobnie jak inni uczestnicy powstania styczniowego z 1863 r., m. in. aptekarz Emil Denker, artysta malarz Władysław Bąkowski, Bernard Kulisiewicz - bernardyn po upadku powstania osiedli w Leżajsku. 
Absolwent gimnazjum w Rzeszowie (1868). Ukończył studia we Lwowie i podjął prace jako nauczyciel gimnazjum w Sanoku, nauczyciel języka polskiego, propedeutyki filozofii, historii, geografii, historii kraju rodzinnego oraz w I Gimnazjum w Rzeszowie w latach 1890 – 1910. 
Karol Całczyński był członkiem Towarzystwa Gimnastycznego 'Sokół' w Rzeszowie. vide
Sprawozdanie z czynności Wydziału Gimnastycznego 'Sokół' w Rzeszowie za rok 1897.

Pierwszy Dyrektor Prywatnego Miejskiego Gimnazjum Realnego w Leżajsku w okresie 1 IX 1912 – 18 I 1913. Autor m. in. publikacji 'Jak powinna wyglądać nowoczesna szkoła średnia. Kilka uwag z powodu dzisiejszego systemu edukacji publicznej'; (Rzeszów 1900). 
Nie wiadomo, kiedy zmarła i gdzie jest pochowana jego żona Anna z Schaferów.
Jan Karol Całczyński zmarł 8.06.1913 r. we Lwowie. Jest pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim, kwatera 80. Jak podaje mi Rodzina z Zielonej Góry, w tym samym grobowcu leży pochowany jakiś znany muzyk lwowski.

Jan Karol Całczyński miał 3 córki: Bronisławę, Annę Karolinę (Lolę) i Marię.

Córka Bronisława ur. 1887 w Sanoku, zm. 30 lipca 1969 w Zagrzebiu) – polska lekarka. Początkowo studiowała medycynę we Lwowie. W 1912 uzyskała dyplom lekarski a Wiedniu.1913 wzięła ślub z Czechem Emilem Praskiem. W 1915 wraz z mężem wyjechała do Sarajewa, gdzie była pierwszym lekarzem pediatrą. Po wojnie w 1921 wyjechała do Zagrzebia, gdzie jej mąż otrzymał propozycję pracy na tamtejszym Uniwersytecie. W czasie II wojny światowej jej dom był miejscem schronienia dla żołnierzy AK, którzy trafili do Chorwacji. Pomagała również Żydom, za co została odznaczona medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. Pośmiertnie otrzymała również w 1998 Krzyż Oficerski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej. Jej wspomnienia zostały wydane w Chorwacji w 1997 i 2005 Duriex: Bronisława Prasek-Całczyńska Memoari jedne lijecnice.

Bronisława i Emil mieli syna Wojciecha, który został zamordowany przez faszystów za udzielaną pomoc Polakom w czasie II wojny światowej.
Ich drugi syn mieszka podobno w Szwajcarii. 

Córka Jana Karola Całczyńskiego - Maria Całczyńska ur. 8 IX 1898, studiowała farmację we Lwowie. Wyszła za mąż za Koskovskiego. Mieszkała w Krakowie na ul. Grabowskiego 6. Była rozwódką. Zmarła w 3 V 1955 roku w Krakowie. Pochowana na Cmentarzu Rakowickim w grobowcu Mieroszewskich, niedaleko Jana Matejki.
***
Z informacji otrzymanych od prawnuczki Romana Całczyńskiego, brata Jana Karola ustaliłam, że:
Roman Całczyński zmarł w Łańcucie, żona Romana jest pochowana w Przemyślu.

Siostra Romana i Jana Karola - Teresa Całczyńska wyszła za mąż za Leonarda Chodzińskiego pochodzącego ze znanej rodziny malarzy i rzeźbiarzy. Teresa i Leonard Chodzińscy pochowani są w Łańcucie. 

Leonard Chodziński ur. się 14 IX 1843 w Łańcucie, zm. 17 II 1894 w Łańcucie.
Teresa z Całczyńskich Chodzińska ur. się 5 X 1856.
Dzieci Teresy i Leonarda urodzone w Łańcucie:

  • Karol Chodziński ur. 6 VI 1885 zm. 12 VI 1885
  • Jadwiga Amelia Chodzińska ur. 15 VII 1886
  • Eugeniusz Stanisław Chodziński ur. 20 XI 1887
  • Karol Jan Chodziński ur. 1 IV 1891
  • Stefania Zofia Julia ur. 23 VII 1893
Leonard był synem Karola Chodzińskiego ur 14 IV 1815 roku w Leżajsku, pochodził z Siedlanki. Matka Leonarda - Maria Dubielowska c. Eleonory z Krauzów. Ślub Karola i Marii w 1844. 
Był wnukiem Zachariasza Chodzińskiego, znanego malarza, organisty w kościele OO Bernardynów w Leżajsku. Pełnił funkcję podskarbiego, póŸźniej senior (1826-1844) Bractwa śœw. Szkaplerza w klasztorze.
Na zamku w Łańcucie możemy podziwiać piękne intarsjowane posadzki wyk. 1830 wg projektów Karola Chodzińskiego oraz odnowioną w 1861 polichromię Fary w Leżajsku. Zachariasz Chodziński poślubił córkę niemieckich kolonistów Weronikę Hartleb (Chartleben) z Dornbach par. Tarnawiec. 

Syn Karola Chodzińskiego i Marii z Dubielowskich Kazimierz Mieczysław Chodziński ur 15 stycznia 1861 w Łańcucie. Znany rzeźbiarz, snycerz i medalier. Studiował(1878-85) w Szkole Sztuk Pięknych pod kierunkiem J. Matejki i W. Gadomskiego, a w 1887 studiował u rzeźbiarza E. Hellmera w Wiedniu, nast. zamieszkał w Krakowie, gdzie miał „fabrykę statuetek kościelnych". Zaprojektował pomnik gen. Kazimierza Pułaskiego w Waszyngtonie, pomnik Tadeusza Kościuszki w Chicago, stoi w Parku Humboldta. Podobno na odsłonięcie pomnika Pułaskiego przybył sam Prezydent Stanów Zjednoczonych, licznie przybyła Polonia, a nawet przyjechali Polacy z Polski.
Po powrocie do kraju ok. 1910 zamieszkał we Lwowie i zajmował się medalierstwem. Zmarł we Lwowie w 1919 lub 1921? roku, pochowany jest na Cmentarzu Łyczakowskim.


Chodziński Karol (1815-1904) - Biogram
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...