Mleczarnia na Pierackiego w Leżajsku

Wg deklaracji i Karty Przemysłowo-Podatkowej Urzędu Miasta Leżajska z 1945 roku Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska ul. Pierackiego 3 prowadziła skup, przeróbkę i sprzedaż nabiału. Kierownikiem był Ludwik Gdula, kierownikiem technicznym Antoni Osada. 
Nazwę ul. Pierackiego zmieniono później na ul. 1 Maja, a obecnie ul. Burmistrzów Zawilskich. Wcześniej to była ul. Ruska, także ul. Szewczenki. 
Obecnie w budynkach dawnej mleczarni mieszczą się inne firmy.

Zakład Fryzjerski Pajewskiego w Leżajsku

Pajewski Piotr Paweł, Polak wyznania rzym-kat., zam. w Rynku nr 27 miał Zakład Fryzjerski przy ul. Mickiewicza 9 w Leżajsku. Jednoosobowa firma założona w 1938 roku. 

Źródło:

https://szukajwarchiwach Deklaracje w sprawie podatku przemysłowego 56/918/0/3/31  http://szukajwarchiwach.pl/56/918/0/3/31/skan/full/Qy6FfMKyazW75FlPKH4VkA

Sklep Bata w Leżajsku

Kto jeszcze pamięta nie istniejący już obuwniczy sklep Bata, pod wieżą? Pracowała tam bardzo miła Pani Kozakowa. Chodziłam pod wieżę na zakupy z mamą, a że mama dobrze znała się z Panią Stasią, i w sklepie klientek nie brakowało to zakupy trwały i trwały... Mieszkanki Leżajska znały się na tyle, że nie musiały przesiadywać w kawiarni, zakupy w sklepie były doskonałym momentem na plotkowanie o problemach społecznych i rodzinnych. 

Natknęłam się na archiwalne dokumenty udostępnione on-line. Ileż ciekawych informacji można się dowiedzieć o czasach PRL! Jak wyglądały kontrole, jakie były ceny, kto zarządzał, kto pracował, jakiego był wyznania, a nawet kto do jakiej partii należał.

Protokół kontroli 

w Firmie "BATA" w Leżajsku przeprowadzonej 8 grudnia 1948 roku przez Komisję Kontroli Społecznej w składzie: Zdzisław Kendziorek, Jan Dąbrowski i Paweł Kliszcz. 

Jest sklepem detalicznym nr 76 Centrali Zbytu Przemysłu Skórzanego w Rzeszowie. Kierownikiem sklepu jest Józef Chodorowski. W skład personelu wchodzą: Ob. Józef Krawczyk członek PPR i obywatelki Irena Chmurowa i Stanisława Kozak - bezpartyjne.

Sklep rozprowadza obuwie skórzane i gumowe w asortymentach przydzielonych przez Centralę w Rzeszowie. Kierownik sklepu na wybór asortymentu wpływu nie ma. 

Zaopatrzenie sklepu na 7 grudnia 1948 wynosiło 4 miliony 757 tysięcy 458 złotych w obuwi i wyrobach dziewiarskich. Towar ubezpieczony jest w PZUW w Rzeszowie na kwotę 5.769.369 złotych. Sklep od włamania ubezpieczony jest tylko żelaznymi żaluzjami, co nie jest zbyt wystarczające, zwłaszcza, że w ubiegłym roku miało miejsce włamanie do sklepu przez sufit. Dozorcy nocnego sklep nie trzyma. 

Obroty za czas od 1 stycznia do 1 grudnia 1948 roku wynosiły 16.821.594 złotych. Manka, ani braków w roku bieżącym nie stwierdzono. Remanent sklepu jest codziennie obliczany i porównywany z kasą. Na sprzedany towar wydawane są bloczki kasowe. 

Sklep funkcjonował już w 1945 roku, o czym świadczy Karta przemysłowo-podatkowa z grudnia 1945 wydana przez Zarząd Miasta Leżajska.
Z deklaracji podatkowej z 1945r:
Polska S-ka Obuwia Bata SA w Krakowie, Siedziba ul. Floriańska 28 II p. w Krakowie, sklep w Leżajsku, Rynek 2. Kierownik - Czesława Piziak.
I. Właściciel w Krakowie - Jakub Korycik, Kraków, ul. Marka 18
II. Właściciel w Radomiu - Włodzimierz Skibiński, Radom, ul. Dolna 10.

 

Zarząd Miasta z lutego 1948 ogłasza, że sklep Bata w Leżajsku będzie rejestrować karty odzieżowe.

Kapliczka przydrożna przy ul. Mickiewicza

Rok 1949. Zarząd Miasta Leżajska pisał cotygodniowe raporty do Starostwa Powiatowego - Referatu Społeczno-Politycznego MO w Łańcucie. 

Możemy przeczytać:
Od 12 IX 1949 do 19 IX 1949 na terenie Leżajska powstała wersja zaistnienia cudu na Obrazie Matki Boskiej przy ul. Mickiewicza. Faktem tym zainteresowały się władze bezpieczeństwa publicznego oraz Burmistrz Miasta Leżajska. Dochodzenia w tej sprawie są w toku.
27 IX 1949 - kolejny meldunek: 

Odnośnie rzekomego cudu społeczeństwo tutejsze zostało przekonane, że to nie był żaden cud. Wiele w tym kierunku uczynił ks. Józef Gorczyca proboszcz w Leżajsku, który przemawiał do gromadzących się ludzi obok kapliczki i tłumaczył im, że nie ma żadnego cudu. Na terenie Gimnazjum pouczał młodzież o nieistnieniu tego cudu ks. Jan Dudziak katecheta. Obecnie jest taki stan, że społeczeństwo przestało wierzyć w cud i już nie zatrzymuje się przy tej kapliczce, tylko od czasu do czasu jedna lub dwie osoby zatrzymują się i to bardzo krótko. 

Sądzę, że chodzi o zabytkową XIX w. kapliczkę z cegieł, otynkowaną, przy rozwidleniu ulic Mickiewicza i Słowackiego, obecnie przy rondzie Prezydenta Kaczyńskiego w Leżajsku. Czy ktoś jeszcze pamięta tę historię?

17 października 2005 r została przeniesiona kilka metrów dalej na teren posesji państwa Kuczkowskich, w miejsce wyburzonego domku. Kapliczka została odrestaurowana, postawiono ją na nowym ceglanym cokole. Rekonstrukcja kapliczki za zgodą konserwatora zabytków, Polegała na uzupełnieniu brakującej korony i krzyżyka umieszczonych na szczycie miedzianego daszku.

Źródło:

https://szukajwarchiwach.pl Urząd Miasta w Leżajsku, Akta spraw społeczno-politycznych

Z Andrusem po Galicji - Leżajsk

W poniedziałek 29 stycznia 2018 odbyła się premiera filmu o Leżajsku, z Arturem Andrusem w roli głównej. Artur Andrus urodzony w Lesku znany artysta kabaretowy, dziennikarz, konferansjer i przede wszystkim autor ciekawych tekstów piosenek, ciekawych ripost, piosenkarz, stały komentator Szkła Kontaktowego w programie TVN24 pokaże kolejne galicyjskie miasteczko, tym razem Leżajsk.

Emisja o godz. 21.00 na antenie TVP3 Rzeszów. Powtórka w środę (31 stycznia i w sobotę 4 lutego.

Na żywo można oglądnąć:

http://rzeszow.tvp.pl/35812017/lezajsk

Dni Pamięci o Ofiarach Holokaustu na Podkarpaciu. MZL w Leżajsku

27 stycznia to Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu, święto ustanowione przez ONZ w 2005 roku. Data upamiętnia wyzwolenie w 1945 roku obozu zagłady Auschwitz-Birkenau. 
W ramach X Obchodów Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu na Podkarpaciu 24 stycznia 2018 odbyło się w Muzeum Ziemi Leżajskiej spotkanie mieszkańców miasta z Lucią Retman z Hajfy w Izraelu, dawną mieszkanką Leżajska, ocalałą z Holocaustu. 

Pani Lucia Retman doskonałą polszczyzną opowiadała o swoim życiu, wspominając mieszkańców przedwojennego Leżajska. Przed wojną mieszkała wychowywana przez ciotkę w budynku przy ul. Bożniczej 5, obecnej ul. Targowej. Wujek miał sklep, handlował mąką. W Leżajsku chodziła do szkoły żeńskiej Bejs Jakow, szkoła mieściła się w budynku przy Rynku 6. W czasie wojny z siostrą i szwagrem, jako 14 letnia dziewczynka wyjechała z Leżajska, początkowo do Lwowa, później znalazła schronienie w Lubaczowie. Polka Zofia Pomorska w Lubaczowie załatwiła im schronienie, dokumenty na polskie nazwiska. Lucia, jako Janina Kogut trafiła na roboty do Berlina, a stamtąd już po wojnie do Izraela. Za udzielenie pomocy Żydom Zofia Pomorska otrzymała tytuł Sprawiedliwego Wśród Narodów Świata.

Mogliśmy oglądnąć fragmenty filmu z jej pobytu w Leżajsku sprzed kilku miesięcy. 

W uroczystościach wzięli udział Pan Maichael Retman syn Luci Retman, Jan Gebert z Żydowskiej Gminy w Warszawie, Pan Henryk Wujec

Uczestnicy Obchodów Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu na Podkarpaciu wysłuchali prelekcji Emila Majuka z Ośrodka Brama Grodzka Teatr NN, Lublin pt. "Szlakiem Elimelecha. Spacer śladami leżajskich Żydów. Społeczność żydowska, jako istotny element dziedzictwa kulturowego Leżajska".
Emil Majk jest współtwórcą szlaku chasydzkiego "Szlak Elimelecha" - projektu z myślą o turystach, także miłośnikach turystyki rowerowej Green Velo zwiedzających miejsca w Leżajsku związane z cadykiem Elimelechem, jego potomkami, a także chasydyzmem i historią społeczności żydowskiej Leżajska.

Jacek Piech, uczeń Szkoły Podstawowej w Nowej Sarzynie

****

zobacz też:
ZOFIA POMORSKA URATOWAŁA JEJ ŻYCIE

Noworoczny spacer po Leżajsku

W Nowy Rok wybrałam się na noworoczny spacer po Leżajsku. Życzę wszystkim w Nowym 2018 Roku wszystkiego najlepszego, samych pomyślnych chwil, realizacji zamierzeń, satysfakcji i przede wszystkim zdrowia.