piątek, 28 czerwca 2013

Jan Karol Całczyński (1844-1913)

Jan Karol Całczyński uczestnik powstania styczniowego z 1863 r., pierwszy Dyrektor Prywatnego Miejskiego Gimnazjum Realnego w Leżajsku urodził się w Łańcucie 13 grudnia 1844 roku i tam w łańcuckim kościele został ochrzczony.  
Rodzina Całczyńskich pochodzi z Łańcuta. 
Miał brata Romana i siostry Teresę, Eleonorę, Marię i Stanisławę. 
Jan Karol Całczyński, podobnie jak inni uczestnicy powstania styczniowego z 1863 r., m. in. aptekarz Emil Denker, artysta malarz Władysław Bąkowski, Bernard Kulisiewicz - bernardyn po upadku powstania osiedli w Leżajsku. 
Absolwent gimnazjum w Rzeszowie (1868). Ukończył studia we Lwowie i podjął prace jako nauczyciel gimnazjum w Sanoku, nauczyciel języka polskiego, propedeutyki filozofii, historii, geografii, historii kraju rodzinnego oraz w I Gimnazjum w Rzeszowie w latach 1890 – 1910. 
Karol Całczyński był członkiem Towarzystwa Gimnastycznego 'Sokół' w Rzeszowie. vide
Sprawozdanie z czynności Wydziału Gimnastycznego 'Sokół' w Rzeszowie za rok 1897.

Pierwszy Dyrektor Prywatnego Miejskiego Gimnazjum Realnego w Leżajsku w okresie 1 IX 1912 – 18 I 1913. Autor m. in. publikacji 'Jak powinna wyglądać nowoczesna szkoła średnia. Kilka uwag z powodu dzisiejszego systemu edukacji publicznej'; (Rzeszów 1900). 
Nie wiadomo, kiedy zmarła i gdzie jest pochowana jego żona Anna z Schaferów.
Jan Karol Całczyński zmarł 8.06.1913 r. we Lwowie. Jest pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim, kwatera 80. Jak podaje mi Rodzina z Zielonej Góry, w tym samym grobowcu leży pochowany jakiś znany muzyk lwowski.

Jan Karol Całczyński miał 3 córki: Bronisławę, Annę Karolinę (Lolę) i Marię.

Córka Bronisława ur. 1887 w Sanoku, zm. 30 lipca 1969 w Zagrzebiu) – polska lekarka. Początkowo studiowała medycynę we Lwowie. W 1912 uzyskała dyplom lekarski a Wiedniu.1913 wzięła ślub z Czechem Emilem Praskiem. W 1915 wraz z mężem wyjechała do Sarajewa, gdzie była pierwszym lekarzem pediatrą. Po wojnie w 1921 wyjechała do Zagrzebia, gdzie jej mąż otrzymał propozycję pracy na tamtejszym Uniwersytecie. W czasie II wojny światowej jej dom był miejscem schronienia dla żołnierzy AK, którzy trafili do Chorwacji. Pomagała również Żydom, za co została odznaczona medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. Pośmiertnie otrzymała również w 1998 Krzyż Oficerski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej. Jej wspomnienia zostały wydane w Chorwacji w 1997 i 2005 Duriex: Bronisława Prasek-Całczyńska Memoari jedne lijecnice.

Bronisława i Emil mieli syna Wojciecha, który został zamordowany przez faszystów za udzielaną pomoc Polakom w czasie II wojny światowej.
Ich drugi syn mieszka podobno w Szwajcarii. 

Córka Jana Karola Całczyńskiego - Maria Całczyńska ur. 8 IX 1898, studiowała farmację we Lwowie. Wyszła za mąż za Koskovskiego. Mieszkała w Krakowie na ul. Grabowskiego 6. Była rozwódką. Zmarła w 3 V 1955 roku w Krakowie. Pochowana na Cmentarzu Rakowickim w grobowcu Mieroszewskich, niedaleko Jana Matejki.
***
Z informacji otrzymanych od prawnuczki Romana Całczyńskiego, brata Jana Karola ustaliłam, że:
Roman Całczyński zmarł w Łańcucie, żona Romana jest pochowana w Przemyślu.

Siostra Romana i Jana Karola - Teresa Całczyńska wyszła za mąż za Leonarda Chodzińskiego pochodzącego ze znanej rodziny malarzy i rzeźbiarzy. Teresa i Leonard Chodzińscy pochowani są w Łańcucie. 

Leonard Chodziński ur. się 14 IX 1843 w Łańcucie, zm. 17 II 1894 w Łańcucie.
Teresa z Całczyńskich Chodzińska ur. się 5 X 1856.
Dzieci Teresy i Leonarda urodzone w Łańcucie:

  • Karol Chodziński ur. 6 VI 1885 zm. 12 VI 1885
  • Jadwiga Amelia Chodzińska ur. 15 VII 1886
  • Eugeniusz Stanisław Chodziński ur. 20 XI 1887
  • Karol Jan Chodziński ur. 1 IV 1891
  • Stefania Zofia Julia ur. 23 VII 1893
Leonard był synem Karola Chodzińskiego ur 14 IV 1815 roku w Leżajsku, pochodził z Siedlanki. Matka Leonarda - Maria Dubielowska c. Eleonory z Krauzów. Ślub Karola i Marii w 1844. 
Był wnukiem Zachariasza Chodzińskiego, znanego malarza, organisty w kościele OO Bernardynów w Leżajsku. Pełnił funkcję podskarbiego, póŸźniej senior (1826-1844) Bractwa śœw. Szkaplerza w klasztorze.
Na zamku w Łańcucie możemy podziwiać piękne intarsjowane posadzki wyk. 1830 wg projektów Karola Chodzińskiego oraz odnowioną w 1861 polichromię Fary w Leżajsku. Zachariasz Chodziński poślubił córkę niemieckich kolonistów Weronikę Hartleb (Chartleben) z Dornbach par. Tarnawiec. 

Syn Karola Chodzińskiego i Marii z Dubielowskich Kazimierz Mieczysław Chodziński ur 15 stycznia 1861 w Łańcucie. Znany rzeźbiarz, snycerz i medalier. Studiował(1878-85) w Szkole Sztuk Pięknych pod kierunkiem J. Matejki i W. Gadomskiego, a w 1887 studiował u rzeźbiarza E. Hellmera w Wiedniu, nast. zamieszkał w Krakowie, gdzie miał „fabrykę statuetek kościelnych". Zaprojektował pomnik gen. Kazimierza Pułaskiego w Waszyngtonie, pomnik Tadeusza Kościuszki w Chicago, stoi w Parku Humboldta. Podobno na odsłonięcie pomnika Pułaskiego przybył sam Prezydent Stanów Zjednoczonych, licznie przybyła Polonia, a nawet przyjechali Polacy z Polski.
Po powrocie do kraju ok. 1910 zamieszkał we Lwowie i zajmował się medalierstwem. Zmarł we Lwowie w 1919 lub 1921? roku, pochowany jest na Cmentarzu Łyczakowskim.


Chodziński Karol (1815-1904) - Biogram

niedziela, 9 czerwca 2013

Zjazd absolwentów LO w Leżajsku z okazji 40-lecia matury. 1973-2013

Niektórzy po raz I, inni po raz kolejny przyjechali do Leżajska na Zjazd absolwentów LO w Leżajsku. A było już 6 takich zjazdów rocznika 1973.  Na X-lecie, XX-lecie, XXV-lecie, XXX-lecie, XXXV-lecie i wreszcie teraz XL-lecie. Spotykaliśmy się również z okazji 90-lecia LO i 100-lecia LO.
Tak, to już 40 lat minęło, kiedy w 1973 roku zdawaliśmy maturę. Spotkanie zorganizowane 8 czerwca 2013 stało się okazją do odnowienia znajomości, wymieniano się adresami kontaktowymi. Nie wszyscy mieli konta na portalach społecznościowych, pozostały więc tradycyjne karteczki na zapisywanie adresów czy numerów telefonu.
Ale co tam wspomnienia. Trzeba żyć teraźniejszością. 
Na razie, na pierwszy rzut pokażę Wam kilka zdjęć ze zjazdu, dla tych, którzy nie mogli uczestniczyć w naszym wspólnym spotkaniu.


Absolwenci przed Domem Pielgrzyma.

Spotkanie przed naszą dawną szkołą, w której obecnie znajduje się  Muzeum Ziemi Leżajskiej














zobacz:

sobota, 13 kwietnia 2013

Wiosna i już !

Piękne chmury, niebieskie niebo, kolorowa, słoneczna panorama miasta z perspektywy budującej się obwodnicy i głośny żurawi klangor zmusił mnie do zadarcia nosa w górę. Kilka kluczy żurawi. Cud natury!

Nie ma wątpliwości, wiosna już jest, wyczekiwana od dawna, nadeszła! Wreszcie! Żurawie zazwyczaj przylatują już w lutym, marcu, a tymczasem dopiero w połowie kwietnia spokojnie sobie przeleciały z południa w kierunku północnym.




Ludzie również poczuli wiosnę. Jeżdżą na rowerach, motorach, biegają. 

Pierwsze wiosenne kwiaty już pachną na zielonych trawnikach.










obwodnica leżajska

Budowa obwodnicy leżajskiej
***


piątek, 15 marca 2013

Marcowe impresje

Obfite opady śniegu w połowie marca, zawieje i zamiecie, śliskie i nieprzejezdne drogi spowodowały utrudnienia na drogach. Piątkowy dzień 15 marca 2013 r absolutnie nie nadawał się na spacer po Leżajsku. Weekend przed nami. Nie zapowiada się lepiej i nie zachęca do wychodzenia z domu.
Zobacz jak wyglądała sytuacja pogodowa w Leżajsku. 


Medal za odwagę, tym, którzy zdecydowali się dzisiaj wybrać w podróż rowerem





sobota, 2 marca 2013

Chasydzi w Leżajsku. 1-3 marca 2013

Już od piątku można spotkać chasydów w Leżajsku. Miasto przypomina przedwojenny, galicyjski sztetl. Spacerujący po Rynku i leżajskich uliczkach chasydzi odziani w czarne atłasowe chałaty, w futrzanych czapkach lub kapeluszach na głowach nie wzbudzają już takiej  sensacji jak jeszcze przed kilkunastu latami. Kiedyś nie przyjeżdżali tak licznie jak dziś. 






W najbliższą niedzielę, czyli 3 marca 2013 roku do Leżajska przybędzie ich tysiące z całego świata, by świętować 227 rocznicę śmierci, czyli jorcajt cadyka Elimelecha. Rocznica śmierci, czyli jorcajt przypada 6. miesiąca w kalendarzu żydowskim, jest to 21 adar 5773 roku. 




Jak co roku, tak i teraz na jorcajt przyjechali z całej Polski, ale również z zagranicy dziennikarze, fotoreporterzy i mnóstwo turystów zainteresowanych poznaniem kultury, obrzędowości żydowskiej. 

Mieszkańcy chętnie zaglądają na ul. Górną, oglądają roztańczonych na ulicy chasydów, słuchają chasydzkich pieśni. Zdarza się, że nieśmiało próbują nawiązać kontakt. Niestety, większość Żydów nieufnie traktuje gojów, być może przyczyną jest bariera językowa. 
Wymiana adresów







Rabin Simcha Krakowski

Rabin Ber Stambler

Główne uroczystości adarowe rozpoczęły się w sobotę wieczorem po szabacie, będą się modlić całą noc, głównie w ohelu na cmentarzu żydowskim, gdzie znajduje się grób Elimelecha, będą składać zapisane na karteczkach prośby o zdrowie, pomyślność w interesach, podziękowania za dotychczas wyproszone łaski. 








Chasydzi wierzą, że jorcajt jest szczególnym dniem i właśnie wtedy wszystkie prośby zostaną wysłuchane za pośrednictwem ich przywódcy duchowego cadyka Elimelecha. 
Elimelech Lippman, znany również jako Elimelech Weissblum urodził się prawie 300 lat temu. Był jednym z twórców chasydyzmu, który głosił ideę prostoty i radości ze świata, braterstwa i miłości ludzi, którym przyszło żyć czasach bezustannych zatargów kozackich na terenach dawnej Rzeczypospolitej. Zmarł w 1887 roku. Po jego śmierci cadykiem w Leżajsku został jego syn Eleazar, a kolejnym syn Eleazara - Naftali. Potomkowie czczonego cadyka przyjeżdżają corocznie do Leżajska na grób swojego przodka.




zobacz więcej

Żydzi w Leżajsku


posłuchaj też wypowiedzi nt chasydów i Elimelecha

***


Radio Rzeszów Rozmowy o Chasydach
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...