wtorek, 12 maja 2015

Piłsudski i ulice w Leżajsku, które są, a jakoby ich nie było

Dzisiaj przypada 80. rocznica śmierci Marszałka Józefa Piłsudskiego. Zmarł 12 maja 1935 w Warszawie. W dniu śmierci Marszałka, a także w kolejnych kilku dniach w 1935 roku, aż do pogrzebu mieszkańcy Leżajsk i okolicznych wsi urządzali liczne manifestacje patriotyczne związane ze śmiercią Marszałka Józefa Piłsudskiego.
W Muzeum Ziemi Leżajskiej znajduje się ekspozycja poświęcona Marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu - m. in. portrety i zdjęcia z Jego pogrzebu w Krakowie 18 maja 1935 r. 


W Muzeum znajduje się mapa regulacji Sanu, którą opracował generał Władysław Sikorski, unikalny w skali kraju sztandar Związku Strzeleckiego z przedwojennymi gwoźdźmi przekazanymi m.in. przez Piłsudskiego i jego żonę. 
***
Leżajska młodzież gimnazjalna uczestnicząc w uroczystości sprowadzenia prochów Juliusza Słowackiego na Wawel miała okazję zobaczyć i usłyszeć Marszałka Józefa Piłsudskiego. 
Wycieczka odbyła się w dniach 27-29 czerwca 1927 roku.


Trumnę z prochami Słowackiego przewieziono do Krakowa z Warszawy 28 czerwca 1927 r. Na dziedzińcu wawelskim przemówił Marszałek Piłsudski, a następnie odbyła się uroczystość złożenia prochów do grobów królewskich.
vide >> Podróże kształcą. Młodzież z Leżajska na Wawelu
***
I jeszcze jedna ciekawostka, świadcząca o związkach Piłsudskiego z Leżajskiem.
Jak opowiadał mi Wojtek Ordyczyński, jego ojciec Wincenty Ordyczyński rodem z Leżajska, w czasach, kiedy pracował w Polskim Monopolu Tytoniowym w Bydgoszczy, organizował cygara, skręcane specjalnie dla Marszałka. Wincenty osobiście zajmował się przygotowywaniem skrzyneczki takich cygar dla Marszałka. Jego brat Mikołaj Ordyczyński, który był wówczas adiutantem u Piłsudskiego odbierał cygara od Wincentego i przekazywał je Marszałkowi. Cygara wysyłano cyklicznie raz w miesiącu.
Wincenty Ordyczyński - był pierwszym dyrektorem ds. Uprawy Tytoniu w Wytwórni Tytoniu (LWTP) w Leżajsku, powstałej w połowie lat pięćdziesiątych.

***
Leżajsk doczekał się w ubiegłym roku ulicy, która nosi nazwę Marszałka Józefa Piłsudskiego. Szkoda, że dopiero po tylu latach, ale wreszcie jest. To część nowej obwodnicy na odcinku Giedlarowa - Nowa Sarzyna. Właściwie ciągnie się na odcinku 7,2 km od ul. Warszawskiej do ul. Jarosławskiej. Jest to najdłuższa ulica w Leżajsku.
Tyle, że jest, a jakoby jej nie było.
Próbowałam ją odszukać na mapie, ale niestety, nie udało mi się jej znaleźć.
Czyżby mapowe wyszukiwarki nie aktualizowały na bieżąco, czy mają inne kryterium nanoszenia nazw na mapie? 
Może ich nie ma na mapie dlatego, że część nowo powstałych leżajskich ulic nie posiada jeszcze tablic. Nowe ronda też nie mają tablic. Gdyby ktoś pytał o nowy skwer Lubasa, to trzeba by informować, że jest to plac, gdzie znajdują się miejskie toalety, obok Urzędu Miasta.
No cóż, na obwodnicę znalazły się pieniądze, ale na tablice już nie. To tak samo, jak z naszym pięknym dworcem PKP. Wyremontowany za duże pieniądze, ale niestety nieużyteczny ze względu na brak kasy biletowej.

*****
Widok na ul. Piłsudskiego

Jakub Magiera na łamach gazety Sztafeta poinformował w zeszłym roku czytelników o uchwałach Rady Miasta Leżajska nadających nazwy nowym leżajskim ulicom. W listopadzie powstały również nazwy rond i nazwa skweru w Rynku. >Ulice, ronda i skwer doczekały się swoich nazw

Od ul. Podzwierzyniec nowa ulica nosi nazwę Tadeusza Nizińskiego, od nazwiska majora piechoty Wojska Polskiego oraz ostatniego Burmistrza Leżajska okresu międzywojennego 1934-1939, rozstrzelanego podczas pacyfikacji 28 maja 1943 w Leżajsku. 

Od ulicy Podzwierzyniec, odchodzi ul. Stanisława Gduli – jednego z najbardziej znaczących nauczycieli w historii leżajskiej oświaty.

W tym rejonie Leżajska znajduje się jeszcze jedna ulica, która zyskała patrona. Tym razem w osobie ks. Jana Dudziaka. Odznaczony orderem Virtuti Militari Ks. Jan Dudziak był w latach 1944-53 katecheta w leżajskim liceum. Nauczał także filozofii, łaciny i propedeutyki, piastował także stanowisko kierownika szkolnej bursy 
obwodnicy od granicy administracyjnej miasta Leżajska z gminą Leżajsk- wieś Giedlarowa do granicy administracyjnej miasta z gminą Nowa Sarzyna- wieś Jelna.

Natomiast skwerowi istniejącemu od dawna w rynku 
nadano imię Skwer  ks. Stanisława Lubasa. Tego rodzaju uchwała miała upamiętnić osobę Księdza Stanisława Lubasa – dawnego katechetę Gimnazjum w Leżajsku, wybitnego pedagoga i zasłużonego kapłana.



W związku z oddaniem do użytku obwodnicy Leżajska w jej biegu powstały ronda, które również wymagały nadania stosownych nazw. Rondo Józefa Barana Chrząszczyńskiego usytuowane jest na skrzyżowaniu obwodnicy miasta Leżajska (nazwanej imieniem marszałka Piłsudskiego) z ulica Tomasza Michałka.

O nadanie nazw pozostałym dwóm rondom wniosek złożył leżajski klub Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich w osobie jego prezesa Eugeniusza Matkowskiego. Pierwsze z nich to Rondo Orląt Lwowskich, które jest usytuowane przy obwodnicy miasta Leżajska u wylotu ulicy Warszawskiej.


Natomiast Rondo Bohaterów Zadwórza usytuowane jest przy obwodnicy Leżajska u wylotu ulicy Stanisława Boronia. Nadanie tej nazwy ma na celu upamiętnienie bitwy pod Zadwórzem z 17 sierpnia 1920 roku w czasie wojny polsko-bolszewickiej.


Linki:

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...