sobota, 31 sierpnia 2019

80 rocznica wybuchu II wojny światowej

4 września, w południe, nad Leżajskiem pojawiła się eskadra niemieckich bombowców. Jedenaście samolotów nadleciało od strony klasztoru Ojców Bernardynów.
Mieszkańców zaalarmowano biciem dzwonu i dźwiękiem syreny tartacznej. Bomby spadły na linię kolejową, dworzec i budynki położone w jego okolicy.
Naloty te powtarzały się codziennie od 4 do 9 września.
W ich wyniku śmierć poniosło 9 osób, w tym 7 cywilów. 

Na Cmentarzu Komunalnym w Leżajsku znajduje się grób Tadeusza Kurka, 21- letniego żołnierza polskiego, który zginął 6 września 1939 roku. 
 
9 września 1939 zginął szer. WP Władysław Kuprowski ur. 10 września 1906. Poległ na Placu Szkolnym (koło szkoły męskiej). Pochówku zmarłego dokonał stróż szkoły Jan Mądry. >> Forum Historia Leżajska
O pierwszych dniach wojny, o wojnie obronnej 1939 roku wspominałam na blogu >> Obrona Narodowa i Wojna Obronna 1939

13 września wkroczył do miasta oddział złożony z żołnierzy niemieckiej 28. dywizji piechoty oraz 8. dywizji piechoty.
Tak rozpoczęła się w Leżajsku II wojna światowa…


Polecam ciekawy artykuł Sławomira Kułacza "Wrzesień 1939 w świetle dokumentów niemieckich". Kurier Powiatowy 2010/01

1 września 2019, niedziela, Program uroczystości:

godz. 8
Rozpoczęcie przemarszu 50-ciokonnego oddziału kawalerii polskiej oraz oddziału Wermachtu w 20 - minutowym odstępie czasu przez miejscowości Wierzawice, Giedlarowa, Leżajsk

godz. 11
Bazylika OO. Bernardynów w Leżajsku
Uroczysta polowa msza św. w intencji poległych obrońców Ojczyzny 1939 roku w oprawie muzycznej Orkiestry Reprezentacyjnej Oddziału Kawalerii Ochotniczej w barwach 20. Pułku Ułanów im. Króla Jana III Sobieskiego

godz. 12:15
Kontynuacja przemarszu oddziału kawalerii polskiej oraz oddziału wermachtu  przez miejscowości: Przychojec, Stare Miasto, Kuryłówka, Tarnawiec, Leżajsk

godz. 16
Stadion Miejski w Leżajsku. 
Patriotyczny Piknik Rodzinny
- szarża kawalerii na pododdział zmechanizowany Wermachtu
- pokaz konnej musztry paradnej kawalerii
- pokaz władania białą bronią

godz. 18
Koncert patriotyczny w wykonaniu Orkiestry Reprezentacyjnej Oddziału Kawalerii Ochotniczej w barwach 20. Pułku Ułanów im. Króla Jana III Sobieskiego wraz z grupą wokalną

piątek, 30 sierpnia 2019

Szkoły i nauczyciele w Leżajsku i okolicach w 1888

Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1888. Szkoły Ludowe Pospolite w powiecie łańcuckim.

Leżajsk - Szkoła 4-klasowa
Nauczyciele

  • Kublin Józef
  • Smolik Piotr
  • Kiszakiewicz Walery
  • Kublin Leon

Leżajsk - Szkoła 3-klasowa etatowa żeńska

  • Baltarowicz Paulina - Nacz. kierownik 
  • Ocetkiewicz Stanislawa
  • Sandbuchler Amalia

Kuryłówka

  • Horoszko Mikołaj

Brzyska Wola

  • Kiszakiewicz Bazyli

Grodzisko 

  • Tarkowki Maciej - Nacz. kierownik 
  • Radziwończyk Honorata
  • Moskwa Ignacy

Wierzawice

  • Strzelbicki Karol

Dornbach

  • Sobinzel Wincenty

Gillershof Wyznaniowe

  • Stwiertnia Jerzy


Źródło:
http://www.mtg-malopolska.org.pl/images/skany/schematyzmy/szematyzm_1888.pdf str 212/442

sobota, 23 marca 2019

Szkoła Muzyczna

Szkoła Muzyczna I stopnia przy ulicy Mickiewicza 31 w Leżajsku (od 1983 r.). 
 
Przed wojną właścicielami kamienicy - Leżajsk 552 byli Żydzi - Gitla i Mandel Greismann, którzy prowadzili wyszynk, mieli też koncesję na sprzedaż herbaty. 
W 1908 roku figurują w spisie Stowarzyszenia Przemysłowców, Kupców i Gospodnioszynkarzy w Leżajsku.
W Spisie Gospodnioszynków figuruje:
Gitla Greismann, ma koncesje z 14.02.1911 oraz 22.10.1917 roku
Po wojnie w tym budynku mieściła się przychodnia lekarska, przyjmował m. in. lek. Zielonka. W latach 70. mieścił się Sztab Wojskowy, szefem był Pan Wiącek.
Do 2001 roku, zanim budynek zaadoptowano na Szkołę Muzyczną z tyłu budynku mieściły się garaże Pogotowia Ratunkowego - Rejonowej Kolumny Transportu Sanitarnego.






Willa Stąpora

Na stronach Biuletynu Miejskiego ukazał się w czerwcu 2018 artykuł Stanisława Chmury "Willa w stylu szwajcarskim".
Pozwolę sobie zacytować informacje o tym zabytkowym domu:
Jednym z najpiękniejszych zabytkowych domów drewnianych w Leżajsku jest bez wątpienia willa w stylu szwajcarskim stojąca przy ul. Mickiewicza 41 na wysokości ronda czy jak to się kiedyś mówiło - "obok kapliczki".
Willa Stąporów
Trudno precyzyjnie określić datę jej budowy, lecz skoro już istnieje na mapie katastralnej z 1953 roku to liczy ona co najmniej 165 lat.
Historię domu można odtworzyć od roku 1926 lub 1927, kiedy pochodzący z Sokołowa Małopolskiego Władysław Stąpor zakupił od depozytariusza sądowego Władysława Szatkowskiego dom wraz z budynkami gospodarczymi i dużym ponad półhektarowym ogrodem ciągnącym się za sąsiednimi domami z lewej (Druckerki i Feldmanna) ukośnie, aż do ul. Mickiewicza.
Dom był wówczas pokryty dachówkami, które w 1930 zmieniono na pokrycie blaszane. W momencie zakupu dwa pomieszczenia zajmował rejent Alfred Josse, który prowadził tu swoją kancelarię. Mieszkał w tym domu aż do śmierci w 1948 roku. W czasie okupacji i później zajmował pokój w północnej części budynku z bocznym wejściem. Jako, że cały, niemały majątek wydał na budowę kaplicy grobowej (1932r) dla tragicznie zmarłej wnuczki swojej żony, żył bardzo skromnie, a nawet dla obniżenia kosztów eksploatacji, do pokoju przyjął trzech studentów.
Po jego śmierci kancelaria notarialna funkcjonowała nadal, a kolejnym urzędującym tu rejentem był Jan Grzybczyk.
W tym czasie w części południowej budynku dobudowano od strony ogrodu skrzydło i urządzono tam drugą kuchnię.
Około 1928 roku część parceli od północy odsprzedano pochodzącemu z Sokołowa Młp. Janowi Wosiowi, który podobnie jak Stąpor działał w spółce skupiającej nierogaciznę.
Spółka przeniosła się do Leżajska z powodów logistycznych, przez miasto przebiegała bowiem linia kolejowa ułatwiająca ekspedycję żywca.
Na zakupionej parceli Woś wybudował okazały dom, który stoi do dzisiaj w sąsiedztwie drewnianej willi.
Za wspomnianym ogrodem ciągnął się duży ogród należący do Żyda Arnilda Bergera, adwokata działającego w Leżajsku przed I wojną światową i w okresie międzywojennym. Mieszkał on w parterowym drewnianym domu usytuowanym na północnym krańcu swojej parceli dochodzącej do ul. Mickiewicza. Domu już tego nie ma. Gdy Berger sprzedał swój dom Kiszakiewiczowi z ul. Pierackiego (obecnie ul. Burmistrzów Zawilskich), ten postawił tam nową willę dla zamężnej córki. Budynek ten po wojnie przeszedł na własność Skarbu Państwa. Kwaterowano w nim różne rodziny, a później przebudowano zmieniając radykalnie jego wygląd, z zamiarem urządzenia tam przychodni radiologicznej. Ostatecznie budynek nadal służył celom mieszkaniowym. W czasach PRL-u i później nazywano go "Boroniówką".
Boroniówka
Willi szwajcarskiej po wojnie nie ominęły kwaterunki z urzędu, mimo, że właściciele nadal tam mieszkali. I tak przez krótki okres zamieszkiwał w niej leśniczy Marian Zwoliński z rodziną, potem nauczyciele z leżajskiego liceum: Mieczysław Jurzyniec (1968) oraz Janina i Bronisław Mazanowie (1956).
Kiedy w 1956 roku w Leżajsku powstał powiat, przeniesiono tu nowo powstały Zespół Adwokacki mieszczący się dotychczas w kamienicy Jeżowieckiego opodal sądowego gmachu.
Dom Jeżowieckiego i Sąd
Tamte pomieszczenia potrzebne były władzom partii, zanim wybudowano im nowoczesną siedzibę w Ogródku Jordanowskim (obecnie przedszkole "Promyczek".
W 1976 roku willę wpisano do rejestru zabytków.

Źródło:
Biuletyn Miejski czerwiec 2018 - Willa w stylu szwajcarskim
Alfred Josse (1862-1948)

środa, 13 marca 2019

Osobowość Roku 2018. Gala w Hotelu Prezydenckim w Rzeszowie

13 marca 2018 w Hotelu Prezydenckim w Rzeszowie odbyła się uroczysta gala, na której zwycięzcom plebiscytu zorganizowanego przez Gazetę Codzienną Nowiny zostały wręczone statuetki.
 
Z Leżajska w finale powiatowym przyznano statuetki i dyplomy w czterech kategoriach: Kultura - Maria Nicpoń, Działalność Społeczna i Charytatywna - Maria Kołcz, Samorządność Społeczna i Lokalna - Anna Ordyczyńska, Biznes - Natalia Osipa-Indycka.


Fot. Krzysztof Łokaj
 

Nominowani w plebiscycie Osobowość Roku 2018 w kategorii Samorządność Społeczna i Lokalna. Fot. Krzysztof Łokaj
Fot. Krzysztof Łokaj
Fot. Krzysztof Łokaj
***
W finale wojewódzkim statuetki, dyplomy i nagrody otrzymali: Marlena Golenia (kat. Kultura), Paweł Górski (kat. Działalność Społeczna i Charytatywna), Jan Czubik (kat. Samorządność Społeczna i Lokalna) i Wiesław Kwaśniak (kat. Biznes).










 
 


Fot. Krzysztof Łokaj
*****

***
zobacz też:

niedziela, 3 marca 2019

Tropem Wilczym 2019 - Bieg Pamięci Żołnierzy Wyklętych Leżajsk

W niedzielę, 3 marca 2019 roku w Leżajsku odbył się Bieg „Pamięci Żołnierzy Wyklętych” - TROPEM WILCZYM 2019. W hołdzie żołnierzom podziemia niepodległościowego uczestnicy biegu w Leżajsku pokonali symboliczny dystans 1963 metrów (data śmierci ostatniego Żołnierza Niezłomnego - Józefa Franczaka).
To było największe tego typu wydarzenie w województwie podkarpackim i jedno z największych w Polsce. Uczestniczyło ok. 800 osób z Leżajska, okolic, a nawet odległych zakątków Polski.

Ideą Biegu „Pamięci Żołnierzy Wyklętych” - TROPEM WILCZYM 2019 jest oddanie hołdu żołnierzom polskiego podziemia antykomunistycznego i antysowieckiego, działającego w latach 1944 – 1963 w obrębie przedwojennych granic RP oraz popularyzacją wiedzy na ten temat.
Początek biegu i meta miały miejsce na placu przed Muzeum Ziemi Leżajskiej. Uroczyste otwarcie imprezy o godz. 11.30. Start biegu o godz. 12:00. Udział w biegu bezpłatny, a pierwszych 700 uczestników po zarejestrowaniu, otrzymało pakiety startowe z okolicznościowym medalem oraz koszulki z patriotycznymi nadrukami.

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Uczestnicy wilczego biegu mieli możliwość otrzymać gratis okolicznościową widokówkę, zaprojektowaną przez Janusza Motykę, wydaną z tej okazji przez Stowarzyszenie Rozwoju Gminy Nowa Sarzyna. Poczta Polska ufundowała okolicznościowe znaczki pocztowe. Można było wysłać taką kartkę pocztową do kogoś.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
****

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...