środa, 20 czerwca 2012

100-lecie Liceum w Leżajsku

Zjazd absolwentów z okazji Jubileuszu100-lecia Zespołu Szkół im. Bolesława Chrobrego w Leżajsku odbył się  w dniach 15-17 czerwca 2012 roku 

Zdjęcia ze zjazdu można obejrzeć na stronie: 



Filmik z przemarszu absolwentów z Muzeum Ziemi Leżajskiej pod szkołę przy ul. Skłodowskiej.










Program obchodów 100-lecia Szkoły

15 czerwca 2012 r (piątek) 16:00

  • Rejestracja uczestników w szkole 16:00-20:00
  • Zwiedzanie obiektu szkolnego i wystaw okolicznościowych , wykład, prezentacja multimedialna 17:00
  • Spotkanie ze Stefanem Kosiarskim w Muzeum Ziemi Leżajskiej 18:00
  • "Co i jak chemia kopiuje z natury" - wykład prof. Bogusława Buszewskiego w Muzeum Ziemi Leżajskiej 18:00
  • "Jubileuszowy Bieg Pokoleń" kategorie: uczniowie i absolwenci 

16 czerwca 2012 r (sobota) od 8:00

  • Rejestracja uczestników 9:00
  • Msza Św. w kościele pw. Trójcy Świętej w Leżajsku (fara) w intencji nauczycieli, absolwentów i uczniów celebrowana przez Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski, Metropolitę Przemyskiego Arcybiskupa Józefa Michalika, Ks. Bpa Ignacego Deca oraz Księży-Absolwentów.
  • Złożenie kwiatów na grobach profesorów.
  • Przejście pod budynek dawnego liceum (obecnie Muzeum Ziemi Leżajskiej) 10:30
  • Zbiórka na placu według roczników absolwentów
  • Poświęcenie i odsłonięcie tablicy pamiątkowej
  • Wspólne zdjęcia uczestników
  • Zwiedzanie Muzeum Ziemi Leżajskiej 11:30
  • Przejście do obecnego budynku szkoły
  • Zasadzenie "dębów katyńskich"
  • Poświęcenie i odsłonięcie drugiej tablicy pamiątkowej.
  • Oficjalna Uroczystość Jubileuszowa w hali sportowej szkoły.
  • Okolicznościowy program artystyczny 15:00
  • Obiad w szkole 17:00
  • Spotkania klasowe w salach lekcyjnych 20:00
  • Bal Absolwentów.

17 czerwca 2012 (niedziela) 11:00

  • Msza Św. dziękczynna w Bazylice Zwiastowania NMP w Leżajsku.
  • Koncert organowy

Tomasz Krzysztof Dziwota

Na jubileuszowym spotkaniu, jakie odbyło się w dniach 15-17 czerwca 2012r  z okazji 100-lecia Liceum im. B. Chrobrego w Leżajsku miałam przyjemność osobiście poznać kapitana Żeglugi Wielkiej  - Tomasza Krzysztofa Dziwotę. Jest absolwentem LO z 1949 roku.
Od dawna chciałam poznać Tomasza, interesowałam się nim z racji moich badań genealogicznych oraz opracowywanych przeze mnie Sylwetek Leżajszczan.
Wiedziałam, że Tomasz, jako marynarz, potem kapitan podróżował po całym świecie.  W dzisiejszych czasach to niby nic nadzwyczajnego, ale on podróżował w czasach, kiedy paszport był wielkim nieosiągalnym marzeniem niejednego Polaka, żyliśmy za żelazną kurtyną, a uroki Zachodu znaliśmy jedynie z książek, z filmów. 
Tomasz miał i paszport i pracę za granicą, mógł zwiedzać cały świat i jeszcze mu za to płacili. 
 Absolwent Wydziału Nawigacyjnego Państwowej Szkoły Morskiej w Szczecinie z roku 1952. Z różnymi zakrętami przebył swoją drogę na morzu. Był pilotem portowym, kapitanem portu w ŒŚwinoujśœciu oraz rybakiem i górnikiem. Dowodził różnymi statkami zarówno pod polską, jak i pod obcymi banderami".
Dowodził załogą statków handlowych i pasażerskich. 
Swoje wspomnienia opisał w książce "...Usiąść w cieniu". Dostałam od niego jeden  unikatowy, bo niedostępny już na półkach księgarskich egzemplarz książki, niestety bez dedykacji. Mam nadzieję, że jeśli kolejny raz przyjedzie do Leżajska, uda mi się zdobyć autograf autora.


Tomasz Krzysztof Dziwota urodził się w sierpniu 1933 r w Leżajsku, jako syn Leona i Elżbiety. Żona Wiktoria, syn Grzegorz i córka Małgorzata.
Jego ojciec Leon Dziwota ur. się 29 sierpnia 1897 r w Leżajsku, jako syn Tomasza i Katarzyny Chamiec - legionista, POW-iak. Brał udział w wojnie bolszewickiej, gdzie został ranny. Za udział w obronie Lwowa został odznaczony odznaką 'Orlęta'.
Leon Dziwota został aresztowany w sierpniu 1940 razem z ks. Czesławem Brodą, ks. Tomaszem Pacułą, ks. Stanisławem Lubasem, płk. Stanisławem Eustachiewiczem, Reichardem, Maruszakiem, Niziołem i prof. Rzeczycą. Wszyscy zostali przewiezieni na gestapo do w Jarosławia, a później do różnych obozów koncentracyjnych.

Został zamordowany w obozie Wewelsburg-Paderborn 28 kwietnia 1942 roku. W leżajskim kościele farnym figuruje na tablicy pamiątkowej. W Leżajsku na Cmentarzu Komunalnym znajduje się jego mogiła symboliczna.

zobacz też inne  relacje ze Zjazdu Jubileusz 100-lecia LO w Leżajsku. Ks. Jan Dudziak
Zdjęcia ze Zjazdu  Jubileusz 100-lecia Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącego


wtorek, 19 czerwca 2012

Fabryka Uli w Leżajsku

Niedaleko stacji PKP, przy głównej ulicy miasta, ul. Mickiewicza 76 i 78 stoją dwa bliźniacze budynki z czerwonej cegły. Wybudował je hr. Alfred Potocki w 1918 roku. 
W jednym z nich znajdowała się Fabryka Uli, której właścicielem był L. Błoński. 

Od 1982 roku w budynku tym znajduje się Podstawowa Szkoła Specjalna Nr 5 (obecnie                                             Specjalny ośrodek Szkolno-Wychowawczy) dla dzieci upośledzonych w stopniu lekkim. Wcześniej szkoła funkcjonowała w budynku przy ul. Sandomierskiej, dawnym  Domu Chorych.  
                                                           


Drugi budynek był siedzibą zarządu tartaku, którego właścicielem był Potocki.  


Michał Łoś – kierownik tartaku w Leżajsku po I WŚ. Jego zastępcą był Stanisław Niemczycki ur. 1895 w Leżajsku http://aordycz.com/aord2/11988.html 


Władysław Hełpa ur. 1894 r. – stolarz w fabryce uli w Leżajsku
Józef Olszowski ur.ok 1822 koło Stryja – traktycznik w Leżajsku 







niedziela, 17 czerwca 2012

Ks. Jan Dudziak

W dniach 15-17 czerwca 2012 roku obchodziliśmy w Leżajsku Jubileusz 100-lecia Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącego
Na zjazd przyjechało ok. tysiąca osób,w tym absolwenci naszej dostojnej Jubilatki. Brakowało czasu na rozmowy z każdym znajomym ze szkolnej ławy. 
Jednym z absolwentów był mój szkolny kolega Władysław Mucha.  W czasie towarzyskiego spotkania przy herbatce w jednej z leżajskich restauracji zgadałam się z Władkiem na tematy kolonistów niemieckich, którzy przybyli do Kőnigsbergu pod koniec XVIII w. w ramach kolonizacji józefińskiej. Tematyką kolonistów niemieckich interesuję się od dawna z racji badań genealogicznych. Z Kőnigsbergu pochodzi rodzina mojej chrzestnej matki Marii Mikulskiej z Werflów. Jej matka spokrewniona była z ks. Janem Dudziakiem, katechetą leżajskiego Gimnazjum i Liceum, działającego bardzo aktywnie w konspiracji podczas II wojny światowej. Jak się okazało w trakcie rozmowy, mój szkolny kolega,  jest również nim spokrewniony.  Wiele razy spotykałam się z Władkiem na kolejnych zjazdach absolwentów LO, ale dopiero teraz dowiedziałam się o koligacjach rodzinnych z ks. Dudziakiem.
Postanowiłam zebrać informacje o sylwetce księdza Dudziaka i napisać jego biogram.
Urodził się w Woli Zarczyckiej w 1894r. Po ukończeniu Seminarium Duchownego we Lwowie podjął pracę, jako kapłan w Zabłotowie na Kresach Wschodnich. Był członkiem Towarzystwa Gimnastycznego 'Sokół'. Kiedy wybuchła II wojna światowa opuścił parafię Zabłotów, powrócił do rodzinnej wsi Woli Zarczyckiej. Zaangażował się w działalność konspiracyjną w ZWZ-AK oraz Batalionów Chłopskich pełniąc posługę kapelana partyzantów. Zorganizował tajne nauczanie dzieci i młodzieży ucząc w szkole religii oraz łaciny. Był członkiem Tajnej Komisji Egzaminacyjnej Gimnazjum i Liceum w Leżajsku, działającej od 1940 roku. 11 XI 1941r został zaprzysiężony w ZWZ-AK, przyjmując ps. Sardos. Przez cały okres okupacji udzielał konspiracyjnych chrztów i ślubów. Odznaczony orderem Virtuti Militari.
Ks. Jan Dudziak był katechetą w leżajskim liceum w latach 1944-1953. Nauczał religii, filozofii, łaciny i propedeutyki.
Dużą wiedzę na jego temat posiada Juliusz Ulas Urbański -  absolwent Gimnazjum i Liceum Kr. Bolesława Chrobrego w Leżajsku, (rocznik 1947), który na okoliczność obchodów 100-lecia szkoły napisał 'Wspomnienia i Refleksje 2012' . 
Jak wspomina Juliusz Ulas Urbański, w okresie od sierpnia 1944 do września 1945r mieszkał w jego w rodzinnym domu katecheta leżajskiego Gimnazjum i Liceum ks. Jan Dudziak. Przybył do Leżajska z Woli Zarczyckiej Był również kierownikiem szkolnej Bursy. 
W czasie wojny i okupacji był członkiem i autorytetem dla działaczy ZWZ-AK w Woli Zarczyckiej, kapelanem i kierownikiem miejscowego tajnego nauczania.
Ks. Jan Dudziak zmarł 2 czerwca 1959 roku w Łętowni w wieku 65 lat. Pochowany na Cmentarzu Parafialnym w Woli Zarczyckiej.



Na stronie Dwutygodnika Edukacyjnego Cogito znajduje się obszerny biogram Ks. Jan Dudziak... wybitny pedagog i człowiek czynu autorstwa Moniki Wojdyły.


zobacz relacje ze Zjazdu:

niedziela, 3 czerwca 2012

Wojna Diabła Łańcuckiego z Łukaszem Opalińskim


Łukasz Opaliński herbu Łodzia - (1581-1654)

Łukasz Opaliński    Portret


Marszałek wielki koronny 1634-1650, marszałek nadworny koronny od 1622, wojewoda rawski od 1653.

W 1593 roku przejął po ojcu Andrzeju w dzierżawę Leżajsk. Trudne były czasy, w których przyszło rządzić staroście Łukaszowi Opalińskiemu Ziemią Leżajską. Z jednej strony obawa przed kolejnymi spustoszeniami Tatarów, z drugiej zaś sąsiedztwo wielkiego awanturnika, właściciela Łańcuta - Stanisława Stadnickiego.

W latach 1604 - 1606, po rozebraniu drewnianego kościoła farnego rozpoczął budowę murowanej, obronnej świątyni. Miała być ona jednocześnie najdalej na wschód wysuniętym obwarowaniem miejskim. Nie dokończony kościół został jednak spalony przez Stadnickiego w 1608 r. w odzewie za spalenie Łańcuta. Prawdopodobnie spłonęło wówczas archiwum miejskie.
Stadnicki swym warcholstwem i nieposłuszeństwem wobec władzy wzbudzał przerażenie i nienawiść swych poddanych, sąsiadów i krewnych. Przez okolicznych sąsiadów, zwany był „Diabłem Łańcuckim”. Mimo prób mediacji ze strony króla i senatorów konflikt przybierał na sile, a jego skutki były odczuwalne również przez Leżajsk. Zatarg Opalińskiego ze Stadnickim przerodził się w prywatną wojnę domową. Miasto było kilkakrotnie palone, łupione i doszczętnie niszczone. Stanisław Stadnicki, osławiony "Diabeł Łańcucki", swoimi ekscesami i rabunkami ściągnął sobie na głowę gniew sąsiadów. Zamek łańcucki został wówczas spalony. Stadnicki spalił doszczętnie Wysoką Głogowską -posiadłość biskupa Jana Rzeszowskiego , oraz Trzebowniska, Łąkę i Łukawiec, jako własność żony wroga - Anny z Pileckich Opalińskiej. Kiedy Stadnicki zajechał i splądrował doszczętnie Palikówkę, ludzie Opalińskiego zniszczyli Krzemienicę i okoliczne wsie, będące w posiadaniu Stadnickich. W całej tej wojnie dwóch magnatów nieszczęsny lud dóbr łańcuckich i starostwa leżajskiego doznał najsroższych krzywd i ucisków, jego to plecy dźwigały ciężar kosztów kampanii i służyły za podkład wojennych harców. Całe wsie leżały pustkami lub dosłownie w popiele, trupy nie pogrzebane były pastwą psów i kruków.

Wojna zakończyła się dopiero w 1610 r., kiedy to pokonany pod Tarnawą Stadnicki zginął w trakcie ucieczki. Podobno zginął z ręki jednego ze swych kamratów, przekupionego przez rodzinę Zebrzydowskich, którym Stadnicki bardzo dawał się we znaki, pustosząc ich dobra, paląc zbiory i porywając poddanych. Wg Wikipedii, Stadnicki ukrył się w lesie, ale gdy nieostrożnie wychylił się zza kłód drewna został dostrzeżony przez Kozaków. "Diabła" dobił Tatar Persa. Po śmierci na ciele Stadnickiego naliczono 10 ran od ciosów i pchnięć. Opaliński żałował, że "diabła" nie wzięto żywcem, wynagrodził jednak Persę, który na najbliższym sejmie otrzymał nobilitację i nazwisko Macedoński.



Na skraju miasta, przy drodze do Łańcuta stoi murowana kapliczka słupowa z drugiej połowy XIX w. upamiętniająca wojnę domową Opalińskiego z Diabłem Łańcuckim. Legenda mówi, że Stadnicki z udziałem prywatnego wojska złupił i spalił Leżajsk, zdobył dwór, pojmał i uprowadził podstarościego. Tenże, już za miastem, zdołał uwolnić się z więzów, zabił nawet jednego oficera, ale ponownie ujęty został żywcem zakopany na skraju drogi. Nad grobem nieszczęśnika usypano potem kopiec i postawiono kapliczkę. Ale to tylko legenda, bowiem Stadnicki zginął w 1610 roku, a Opaliński żył jeszcze 44 lata.



Po zakończeniu konfliktu Opaliński przystąpił do umacniania miasta oraz odbudowy kościoła farnego. Kościół zaczęto wznosić przed rokiem 1616 z fundacji księdza Feliksa ze Skaryszewa Skaryszewskiego - ówczesnego proboszcza i już po 3 latach kościół konsekrowano. Równocześnie przeprowadzono szereg prac fortyfikacyjnych miasta. Obronna fara i ufortyfikowany dwór starościński pozwoliły min. na obronę miasta przed ciężkim najazdem Tatarskim w 1624 r.






Łukasz Opaliński wraz ze swoją żoną Anną z Pileckich w hołdzie za zwycięstwo nad Diabłem Łańcuckim, ufundowali monumentalny zespół klasztorny oo. Bernardynów ze słynącym cudami obrazem Matki Bożej Pocieszenia oraz znanymi w całym świecie organami. Zespół kościoła i klasztoru oo. Bernardynów otoczony fortyfikacjami złożonymi z murów i baszt obronnych pełnił znaczącą rolę w systemie obronnym Leżajska, służąc ludności starostwa leżajskiego jako doskonałe miejsce schronienia przed napadami tatarskimi.


Łukasz Opaliński piastował władzę do roku 1654.
PS
Zamek w Sośnicy, którego fundatorem był Konstanty Korniakt został doszczętnie zniszczony przez Diabla w 1605. Złupił drogocenne szkatuły wypełnione srebrem, zlotem, kamieniami. Złupił drogocenne materiały, futra, ogołocił piwnice z żywności, win i in trunków. Wykradł Korniaktowi piękną żonę, a jego uwięził na 2 mies w Łańcucie.

piątek, 1 czerwca 2012

Muzeum Ziemi Leżajskiej


Od 17 lutego 2008 roku w jednej z oficyn Zespołu Dworu Starościńskiego w Leżajsku można zwiedzać ekspozycję browarnictwa.
Wystawa  przedstawia historię browarnictwa światowego, proces produkcji piwa, eksponaty związane z piwowarstwem oraz kufle, etykiety i nagrody które zdobył  leżajski browar. Dodatkową atrakcją dla zwiedzających jest degustacja piwa podczas oglądania filmu przedstawiającego historię browaru. 

***
13 marca 2008 r. w Muzeum Ziemi Leżajskiej w Dworze Starościńskim odbyła się projekcja filmu dokumentalnego "Wołyniak legenda prawdziwa".
  Leżajską premierę filmu zaszczycił swoim udziałem autor książki oraz filmu zrealizowanego na motywach książki o tym samym tytule - Dionizy Garbacz.


W Muzeum Ziemi Leżajskiej z inicjatywy dyrektora Andrzeja Chmury odbyło się  2 maja 2012 roku w Dniu Flagi Rzeczpospolitej Polski bicie rekordu Guinnessa w kategorii: najdłuższy mazurek flagowy w kolorze narodowych biało-czerwonych barw, dodatkowo udekorowany elementami herbowymi. 
Leżajsk bije rekord Guinnessa

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...